گنج کتاب

انگیزشی، موفقیت، رشد شخصی، شادی، سلامتی، مهارتهای زندگی، کارآفرینی و کسب ثروت

اکتشافات نجات‌بخش: از پاستوریزاسیون تا واکسیناسیون*


لویی پاستور؛ کاشف واکسن هاری، پاستوریزه‌کردن و پیشگام میکروب‌شناسی

لویی پاستور که در ۲۷ دسامبر (۷ دی) ۱۸۲۲ در شهر دول (Dole) فرانسه به دنیا آمد، فرزند سوم خانواده‌ای بود که زندگی ساده و فقیرانه‌ای داشتند و از طریق دباغی امرارمعاش می‌کردند. آنها با افراد عادی ارتباطی نداشتند اما از تماس و پذیرایی از افرادی که اندیشه والا و قلب رئوفی داشتند، خوشحال می‌شدند. از جمله دوستان آنها یک طبیب و یک فیلسوف بودند که هر دو شیفته کتاب و مطالعه بودند، اشتیاقی که به لویی کوچک نیز سرایت کرد. سومین دوست خانوادگی آنها رئیس کالجی بود که لویی ابتدا در آنجا تحصیل کرد.  او اولین کسی بود که حدس می‌زد در وجود لویی پاستور شراره‌ای نهفته که آمادۀ جهش است و نقش قاطعی در شکل‌گیری شخصیت او داشت. لویی در دوران تحصیلات مدرسه دانش‌آموزی متوسط بود و جز قریحۀ نقاشی هیچ ابتکار یا توانایی استثنایی از خود نشان نداد اما پشتکارش قابل‌تحسین بود. نهایت آرزوی پدرش این بود که پسرش بتواند شغل آموزگاری را به‌دست آورد اما لویی کوچک رویاهای بزرگ‌تری در سر داشت.

پاستور که به ابدیت یقین داشت در مقابل راز جهان سر تعظیم فرود می‌آورد و در وجودش نیازی داشت که همواره از کمال مطلوب فراتر رود. هر روز شجاعانه به‌کارش می‌پرداخت و دوست داشت عبارتی را تکرار کند که از نظر او سازندۀ انسان‌های ماندگار و ملت‌های بزرگ بود: باید بیشتر تلاش کنیم.

اولین کشف بزرگ

لویی پاستور آرزو داشت وارد دانشسرای عالی پاریس شود اما در ۱۸۴۲ در آزمون ورودی مردود شد. اما به اتکای پشتکار عالی‌اش در ۱۸۴۴ موفق شد. در ۱۸۴۶ دستیار شیمیدان معروف آنتوان بالارد، یکی از کاشفان عنصر برم، شد. در این زمان بود که تحقیقاتش در مورد مسئله‌ای را آغاز کرد که مدت‌ها برای شیمیدانان به شکل معمایی حل نشده باقی مانده بود. در آن زمان می‌دانستند که اسید تارتاریک و اسید راسمیک فرمول شیمیایی یکسانی دارند اما آنها اختلافی اساسی در تأثیر بر نور قطبیده داشتند. درحالی‌که اسید تارتاریک نور قطبی‌شده را به سمت راست منحرف می‌کرد اسید راسمیک هیچ انحرافی ایجاد نمی‌کرد. پاستور کشف کرد که در واقع دو نوع اسید تارتاریک وجود دارد که بااینکه فرمول شیمیایی آنها یکسان است اما ساختار فضایی آنها متفاوت و برعکس یکدیگر است. به‌طوری که اسید تارتاریک راست‌گرد نور قطبیده را به سمت راست و اسید تارتاریک چپ‌گرد آن را در جهت چپ منحرف می‌کرد و اسید راسمیک که دارای مقدار مساوی از آن دو بود تأثیری بر نور قطبیده نداشت. این کشف پاستور مبنای ایجاد استرئوشیمی (stereochemistery) یا شیمی فضایی یا سه بعدی شد که به بررسی و مطالعه ساختار فضایی اتم‌ها برای تشکیل مولکول می‌پردازد.

پاستور پس از دریافت دکترای علوم در ۲۶ سالگی، در سال ۱۸۴۸ به‌عنوان استاد شیمی در دانشگاه استراسبورگ انتخاب شد و یک سال بعد با ماری لورانت که دختر رئیس دانشگاه استراسبورگ بود، ازدواج کرد. همسر پاستور ضمن حمایت از فعالیت های علمی او، سرپرستی کارهای اداری و دفتری‌اش را بر عهده گرفت.

ضیافت شاهانه برای دانشمند ناجی

در سال ۱۸۶۵ بیماری وبا فرانسه را فراگرفت و روزانه ۲۰۰ نفر در پاریس قربانی می‌گرفت. سی سال پیش از آن تاریخ در یک همه‌گیری بزرگ وبا، یک میلیون نفر جان باخته بودند. احتمال تکرار آن فاجعه همه را به وحشت انداخته بود. پاستور و همکارانش با تلاش شبانه‌روزی در طی یک سال توانستند با کشف واکسن وبا جان هزاران نفر را از مرگ حتمی نجات دهند. این کشف باعث شد که ناپلئون سوم، که شخصی علم‌دوست بود، پاستور را به کاخش دعوت کند و ضیافت بزرگی را به افتخار او ترتیب دهد.

تعظیم در برابر راز جهان

پاستور یک شیمیدان بود و نه پزشک. به همین دلیل تحقیقات او در مورد بیماری‌ها همواره با تمسخر و انتقاد بسیاری از پزشکان، که به طعنه او را «پیامبر میکرب» می‌نامیدند، مواجه می‌شد اما او معتقد بود که «دانشمند باید نگران حرف‌های مردم در یک قرن بعد از خود باشد نه نگران بدگویی‌ها یا تمجیدهای عصر خود» و صد سال بعد و تا امروز این اوست که همواره مورد احترام و ستایش جهانیان بوده است. بسیاری از معاصرانش، کشفیات متعدد پاستور را به خوش‌شانسی او نسبت می‌دادند اما او معتقد بود که «شانس فقط به سراغ ذهن‌های آماده می‌آید.» پاستور هرگز حاضر نشد از کاربرد تحقیقات خودش سودی ببرد. معتقد بود که سعی در استفاده مادی از کشفیاتش، تمرکز فکر او روی تحقیقاتش را مختل خواهد ساخت. او حاضر نبود آزادی‌اش برای تحقیقات علمی را با هیچ منفعت مادی عوض کند و از طرفی معتقد بود که هرگونه فعالیت فردی را باید به منافع عمومی پیوند زند. او که به ابدیت یقین داشت در مقابل راز جهان سر تعظیم فرود می‌آورد و در وجودش نیازی داشت که همواره از کمال مطلوب فراتر رود. هر روز شجاعانه به‌کارش می‌پرداخت و دوست داشت عبارتی را تکرار کند که از نظر او سازندۀ انسان‌های ماندگار و ملت‌های بزرگ بود: باید بیشتر تلاش کنیم.

*متن کامل این مقاله به قلم موسی توماج ایری در شماره ۶۳۹ (بهمن ماه ۱۳۹۵) مجله دانشمند منتشر شده است.


منبع: سایت زندگی رویایی





موضوع: موفقیت، تربیتی، رشد شخصی، سلامتی، خودشکوفایی،
برچسب ها: پاستور، لوئی پاستور، پاستوریزه، وبا، هاری، واکسن، پیشگیری،

[ پنجشنبه 5 اسفند 1395 ] [ 03:37 ب.ظ ] [ مدیر وبلاگ ]

[ نظرات() ]